Đai vô địch UFC còn đáng giá không? Nếu đặt câu hỏi này vài năm trước, câu trả lời rất đơn giản. Nhưng giờ đây, ngay cả chính các nhà vô địch cũng đang hoài nghi.
Nhà vô địch hạng trung UFC Sean Strickland rõ ràng không hài lòng với mức thù lao của mình. Theo các nguồn tin, anh thà từ bỏ danh hiệu mà không thi đấu, miễn là điều đó giúp anh sớm thoát khỏi hợp đồng và bước vào thị trường tự do. Một nhà vô địch đương nhiệm sẵn sàng đánh đổi như vậy để lấy tự do cho thấy anh đánh giá giá trị của chiếc đai này thấp đến mức nào.
Thời PPV: chiếc đai chính là máy rút tiền
Trong thời kỳ trả tiền theo lượt xem (PPV), câu trả lời tương đối đơn giản. Mọi võ sĩ đều tin rằng chìa khóa mở ra sự giàu có trong MMA là đánh một mạch lên đỉnh, giành đai vô địch UFC rồi bảo vệ thành công nhiều lần. Hợp đồng vô địch tiêu chuẩn của UFC chia cho mỗi võ sĩ một phần doanh thu PPV, và chính phần chia này được cho là tạo nên khoảng cách giữa "thu nhập khá" và "thu nhập thay đổi cuộc đời".
Trở thành một nhà vô địch đặc biệt được yêu thích cũng có ích, vì phần chia PPV sẽ tăng theo lượng mua sự kiện, nhưng chiếc đai mới là phần thưởng khiến tất cả những điều đó trở nên khả thi. Không có chiếc đai vàng UFC, bạn mãi chỉ là một võ sĩ làm thuê bình thường, đổ máu vì tiền ra sân và tiền thưởng chiến thắng.
Nhưng giờ đây, PPV của UFC về cơ bản đã tuyệt chủng. Người hâm mộ chỉ cần trả phí đăng ký Paramount+ giá rẻ hằng tháng là có thể xem mọi sự kiện. Công ty mẹ của UFC là TKO, chỉ riêng từ việc tổ chức các sự kiện này, trung bình mỗi năm đã thu về khoảng 1 tỷ USD. Các võ sĩ vẫn mơ về chiếc đai vàng UFC, nhưng khi UFC không còn cần chia sẻ bất kỳ doanh thu bản quyền truyền hình nào, chiếc đai này giờ còn đáng giá bao nhiêu?
Đồng thuận của giới quản lý: vẫn có giá trị, nhưng không còn nhiều như trước
Có cơ quan truyền thông đã liên hệ với một số người đại diện để tìm câu trả lời. Nhiều người không muốn bàn về chủ đề này, đa số không muốn nêu tên vì lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với UFC. Nhưng về vấn đề này, có một sự đồng thuận rõ ràng.
Trước hết, họ nói, giấc mơ làm giàu nhờ PPV về cơ bản đã tan vỡ từ trước khi UFC từ bỏ mô hình này. Doanh số PPV những năm gần đây đơn giản là không còn như xưa. Có thể kể ra cả loạt lý do — giá sự kiện trên ESPN+ cao và liên tục tăng, các kênh thay thế để xem sự kiện dễ dàng tìm thấy, cùng với xu hướng văn hóa chung rời xa di sản của thời truyền hình cáp — nhưng với võ sĩ, kết quả vẫn như nhau. Ngay cả khi có danh hiệu vô địch, họ cũng chẳng nhận được bao nhiêu phần chia PPV.
Tuy nhiên, các người đại diện cho biết hợp đồng tiêu chuẩn của UFC đã bao gồm mức tăng thù lao khi trở thành nhà vô địch. Võ sĩ cũng được tăng khoản thù lao "tuân thủ quy tắc quảng bá" — về cơ bản là khoản tiền võ sĩ nhận được khi tham gia các hoạt động trong tuần thi đấu và mặc trang phục thi đấu Venum do UFC cung cấp.
Theo chế độ hiện hành, nhà vô địch nhận 42.000 USD mỗi trận, người thách đấu nhận 32.000 USD; trong các trận không tranh đai, khoản này tối đa là 21.000 USD, nhưng chỉ những võ sĩ hiếm hoi đã thi đấu hơn 21 trận tại UFC mới nhận được.
Các người đại diện còn nói rằng khi có danh hiệu vô địch UFC, cơ hội kiếm tiền ngoài lồng đấu cũng được cải thiện. Nhà vô địch nhận được nhiều lời mời tài trợ, giao lưu người hâm mộ và hội thảo hơn. Thu nhập bổ sung của họ thường tăng lên, dù mức tăng không đủ để thay đổi cuộc đời.
Nói cách khác, đúng vậy, trở thành nhà vô địch UFC vẫn kiếm được nhiều tiền hơn. Một số người đại diện cho biết khoảng cách đã nhỏ hơn trước, nhưng cũng dễ dự đoán hơn. Điều này vừa có mặt tốt vừa có mặt xấu.
Cái giá của sự dễ dự đoán: biết rõ giới hạn nằm ở đâu
Như một người đại diện chỉ ra, giờ đây võ sĩ biết rõ mình kiếm được bao nhiêu khi là nhà vô địch. Họ không còn theo đuổi ảo mộng PPV có thể mãi mãi không thành hiện thực, không còn tin rằng có lẽ trận tới sẽ vượt mốc 1 triệu lượt mua và tiền sẽ từ trên trời rơi xuống. Người đại diện này nói rằng ngay cả ở giai đoạn cuối của thời PPV, với phần lớn các nhà vô địch UFC, điều đó vốn dĩ cũng sẽ không bao giờ xảy ra. Với họ, từ bỏ hoàn toàn ảo tưởng và biết mình thực sự nhận được gì lại tốt hơn.
Nhưng sự hiểu rõ này cũng có thể mang đến thất vọng. Thực tế là thù lao được ấn định từ trước, dù có bao nhiêu sự thổi phồng, quảng bá hay màn trình diễn thuần túy về chuyên môn cũng không thay đổi con số cuối cùng, điều này khiến một số nhà vô địch cảm thấy bị mắc kẹt. Đó là thù lao của bạn, và dù bạn làm gì nó cũng không khá hơn. Nếu những nhà vô địch này thấy các bản tin về việc TKO trả thù lao khổng lồ cho một trận đấu của những võ sĩ như Conor McGregor hay Conor Benn, họ có thể cảm thấy tuyệt vọng một cách khá hợp lý — vì không có điều khoản nào trong hợp đồng UFC cho phép họ có dù chỉ một chút khả năng đạt tới mức đó.
Quay lại thời PPV, có lẽ tương lai khi ấy vẫn giống như một lời hứa rộng mở. Thu nhập của nhà vô địch, ít nhất về lý thuyết, gần như không có giới hạn. Câu nói mà các lãnh đạo UFC từng thích nhắc, "săn được gì thì ăn nấy"? Khi đó, về mặt kỹ thuật, nó đúng hơn, hoặc ít nhất là có nhiều khả năng xảy ra hơn.
Một hệ quả khác của sự biến mất của PPV: UFC không còn cần phải chiều lòng bạn
Sự biến mất của PPV còn có một hệ quả khác. Khi UFC không còn phải lo bán từng sự kiện riêng lẻ, không còn phải chứng minh vì sao mỗi sự kiện xứng đáng với mức giá cao, họ không cần quá bận tâm đến chất lượng tổng thể của bất kỳ thẻ đấu nào. Điều đó có nghĩa là động lực để xoa dịu bất kỳ võ sĩ cụ thể nào cũng giảm đi.
Trước đây, UFC có thể có nhiều lý do hơn để hợp tác với một nhà vô địch như Strickland, tìm kiếm một sự thỏa hiệp nào đó để anh cùng sức hút phòng vé của mình xuất hiện ở trận chính sắp tới. Còn bây giờ? Anh có đấu hay không, UFC vẫn kiếm được số tiền như nhau. Nếu anh ngồi chờ quá lâu, UFC có thể trực tiếp thu hồi chiếc đai và để hai võ sĩ xếp hạng cao kế tiếp tranh danh hiệu bỏ trống. Cứ hỏi Valentina Shevchenko là biết — ngay cả một nhà vô địch lâu năm cũng có thể bị gạt sang một bên dễ dàng.
Dù bạn có thích hay không, sự thật là những ngày xưa cũ ấy đã qua và sẽ không quay trở lại. Các nhà vô địch UFC đang sống trong một thực tại mới. Giờ đây họ biết rõ mình có thể kỳ vọng điều gì. Với nhiều người, đó vừa là tin tốt, vừa là tin xấu.